Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników i Pracownic CNK w kadencji 2024-2029. Pracuję w Dziale Społeczności Uczących się. Pisz na zz.cn.kopernik@gmail.com lub na olek.jasiak@gmail.com
W ramach współpracy Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (OPZZ) z firmą Orlen S.A., możemy wyrobić naszym członkom karty rabatowe na stacje Orlen i Bliska.
Na jesieni zeszłego roku staraliśmy się pokazać Pracodawcy, że nie wszyscy Pracownicy mogą opierać się na transporcie zbiorowym w dojazdach do pracy, i że część z Koperniczan z tego powodu ominie możliwość skorzystania na benefitach zapewnianych przez CNK.
Teraz możemy jednak zapewnić „benefit” pracownikom poruszającym się samochodami, równolegle do benefitów zapewnianych przez CNK. Tak, żeby nawet nie tylko w drodze do pracy, ale generalnie oszczędzać przy codziennym użytkowaniu auta.
Na co zniżka?
Karty rabatowe umożliwiają korzystanie z preferencyjnych stawek na paliwoi wybrane produkty dostępne na stacjach Orlenu:
rabat* na każdy litr paliwa,
rabat* na wybrane produkty i usługi dodatkowe na stacjach benzynowych.
*Z uwagi na klauzulę poufności w umowie z Orlenem, nie możemy ujawniać konkretnych wysokości rabatów.
Benefit przysługuje wszystkim członkom Związku, również nowym. Dlatego, jeśli masz kolegów lub koleżanki, którzy dojeżdżają do CNK samochodem – albo po prostu przydałby im się rabat na paliwo, nie tylko w celu dojazdu do pracy – przekaż im tę informację i pokieruj do strony z deklaracją członkowską. A jeśli zechcą dołączyć ze względu na zniżki – to „w gratisie” dostaną większy wpływ na swoje miejsce pracy 🙂
Prawdopodobnie znacie hasła takie jak „korytarze median rynkowych„, „raporty płacowe„. Pracodawca używa tego typu haseł zawsze, gdy mówi o zasadach, zgodnie z którymi kreowane są nasze wynagrodzenia. I od kiedy z tych mechanizmów tylko korzysta, są one całkowicie nietransparentne, i sprawiają, że de facto jako pracownicy nie jesteśmy partnerem do rozmowy, gdy mowa o zasadach ustalania kryteriów, którym podlegają same wynagrodzenia, ale i podwyżki, np. związane z rozwojem zawodowym.
Uważamy, że to musi ulec zmianie.
Więcej o tym, dlaczego – zwłaszcza w tym roku – powinniśmy przyłożyć się do konstruktywnego dialogu w kwestii tego, jak zbudowany jest nasz system wynagradzania, pisaliśmy już wcześniej w tym artykule.
Zarówno w nim, jak i w artykule „Straszliwe widmo transparencji„, opisujemy, że już w czerwcu tego roku obowiązywać będzie w Polsce dyrektywa unijna (2023/970), wymuszająca na pracodawcy stworzenie (wspólnie z pracownikami!) przejrzystej struktury wynagrodzeń – czyli zasad dot. tegoile zarabia się na danym stanowisku, dlaczego, i co trzeba zrobić, żeby dostać podwyżkę.
Jako kolejny krok w przygotowaniu do implementacji tego nowego prawa, zdecydowaliśmy się złożyć do Pracodawcy wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Jest to sposób, z którego jeszcze do tej pory nie korzystaliśmy, ale który o wiele bardziej precyzyjnie opisuje procedurę udostępniania informacji, aniżeli tryb przewidziany w Ustawie o związkach zawodowych.
Wnioskujemy w nim o informacje – od kogo kupujemy raporty płacowe, za ile, na jakich zasadach, i co w nich się znajduje.
Jest to dla nas „rozbiegówka”, w przygotowaniu do rozmów dotyczących wprowadzenia w Koperniku klarownej struktury wynagrodzeń, bo bez wiedzy o tym, na podstawie czego Pracodawca teraz kształtuje nasze wynagrodzenia, nie możemy partnersko uczestniczyć w wypracowaniu systemu wynagrodzeń.
Pracodawca przyznał, że wnioskowane dane stanowią informację publiczną. Jednak zasłonił się tajemnicą przedsiębiorstwa, od którego kupuje raporty – i nic nie udostępnił.
Może Was zdziwić, ale za kluczowy know-how kontrahentów, dostarczających Kopernikowi raporty płacowe, nasza Dyrekcja uznała nawet dane takie jak:
kwoty, które Kopernik jako instytucja publiczna, wydał na te raporty.
Ciekawe, prawda?
Oczywiście nie zgadzamy się z takim postępowaniem, i złożyliśmy wezwanie do uzupełnienia przekazanych informacji. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje nam jasno, że Pracodawca powinien nam udostępnić całość wnioskowanych informacji – i będziemy się tego domagać.
Nie możemy faktycznie uczestniczyć w kształtowaniu warunków pracy i płacy w naszej instytucji, gdy nie mamy dostępu do tak podstawowych informacji, jak dane, którymi Pracodawca kieruje się, kształtując wynagrodzenia.
Poniżej możesz w detalu przeczytać o co wnioskujemy i jaką argumentację przedstawiamy wobec Dyrekcji (oraz jak decyzję odmowną argumentuje Dyrekcja).
Już niedługo możemy potrzebować Twojego zaangażowania się w ten temat – będziemy dawać znać!
Obecnie czekamy na dalszą odpowiedź Dyrekcji na wniosek.
Aktualizacja 20.03: Pracodawca ponownie odmówił udostępnienia informacji publicznej, znowu traktując odmowę w sposób totalny, i de facto nie uzasadniając jej. Nawet nazwy kontrahentów i dokumenty postępowań zamówień publicznych są najwyraźniej tajne (!!!):
W czwartek 12.02 otrzymaliśmy od Pracodawcy pismo, w którym poinformował nas o zamiarze rozwiązania umowy z jedną z wieloletnich pracownic Kopernika. Jako powód podano „długotrwałą niezdolność pracownika do pracy spowodowaną chorobą, trwająca dłużej niż okresy ochronne przewidziane w art. 53 par. 1 pkt b Kodeksu pracy.”
Kontekst:Pracodawca w każdym wypadku, gdy planuje zwolnienie pracownika, musi powiadomić o tym zamiarze zarząd Związku Zawodowego, który ma czas (3-5 dni kalendarzowych) na przekazanie opinii lub umotywowanych zastrzeżeń do takiego zamiaru.
Po zapoznaniu się z detalami sytuacji, zarząd Związku przygotował 4-stronnicową opinię, w której zaakcentowaliśmy wieloletnie oddanie rzeczonej pracownicy dla instytucji, jej wartość merytoryczną dla realizowanych przez Kopernika działań, detale jej sytuacji medycznej, a także informację o gotowości do jak najszybszego powrotu do pracy, gdy tylko pozwoli jej na to stan zdrowia (co jest szacowane przez lekarzy na maj br.).
Jednocześnie, członkowie społeczności Kopernika zaczęli podpisywać się pod petycją, której celem jest przekonanie Dyrektora, aby dał naszej koleżance szansę powrotu do Kopernika, jak tylko pozwoli jej na to zdrowie. W sumie pod petycją podpisało się 134 Koperniczan/-ek.
Treść petycji znajdziecie tutaj:
Jeszcze raz dziękujemy za wyrazy solidarności oraz mamy głęboką nadzieję, że po zapoznaniu się z przekazanym mu opisem sytuacji, a także petycją współpracowników/-czek, Dyrektor zmieni zdanie, i pozwoli naszej koleżance dalej współtworzyć z nami Kopernika.
Aktualizacja: Niestety nie udało nam się zmienić zdania Pracodawcy, i rozwiązał on umowę z naszą koleżanką. Wyrażamy ubolewanie w związku z tą decyzją.
Zaznaczamy jednak, że w efekcie przygotowanej przez nas akcji, Pracodawca musiał skonfrontować się z koniecznością dodatkowego tłumaczenia się ze swoich zamiarów – czy to w komunikacji ze Związkiem, czy w gremium kierowników. Wybrał ostatecznie decyzję podyktowaną efektownością zarządczą, a nie wspólnotowością zakładu pracy. W sytuacji jednak braku naszego (czyt. wszystkich sygnatariuszy petycji) działania, nie musiałby w ogóle uargumentowywać swojej decyzji i nikt mógłby się nawet nie dowiedzieć, że zniknęła jedna z wieloletnich pracownic.
Pomimo rozwiązania teraz umowy z nasza koleżanką – zgodnie z art. 53 par. 5 Kodeksu Pracy – jeśli w ciągu 6 miesięcy wyzdrowieje i będzie chciała wrócić do Kopernika, to Pracodawca powinien ponownie ją zatrudnić.
Składając PIT, możesz skorzystać z ulgi podatkowej i odliczyć zapłacone składki członkowskie od dochodu, co obniży Twój podatek.
Co mogę odliczyć?
Zgodnie z aktualnymi przepisami podatkowymi, możesz pomniejszyć swój dochód opodatkowany PIT o składki członkowskie zapłacone w 2025 r. na rzecz związku zawodowego – w kwocie max. 840 zł.
Odliczyć możesz tylko składki faktycznie zapłacone w danym roku podatkowym – decyduje data przelewu.
UWAGA: Pomimo tego, że składki za cały zeszły rok w naszej organizacji wynoszą 300 zł, to – jeśli miałaś/eś zaległości składkowe, które opłaciłaś/eś, to możesz odliczyć również je, w całości – ważne, żeby przelew był dokonany w 2025 roku. Nie decyduje tutaj ZA KIEDY była składka, tylko kiedy dokonano PŁATNOŚCI.
Gdzie uzupełnić?
Rozliczenie roczne można wypełnić przez Internet, korzystając z usługi Twój e-PIT lub w formie papierowej. Interesować nas będą następujące miejsca w deklaracji podatkowej:
druk PIT/O, poz. 33 („Składki członkowskie na rzecz związków zawodowych„)
druk PIT-37, poz. 124 („Odliczenia – wykazane w części B załącznika PIT/O”)
Pamiętaj, że korzystając z Twojego e-PITu, musisz wprowadzić zmiany w przygotowanym automatycznie przez KAS rozliczeniu – nie są tam automatycznie “zasysane” należne ulgi za składki (Skarbówka sama z siebie nie ma takich informacji)!
Co muszę przygotować?
Aby skorzystać z ulgi musisz posiadać dowód (dowody) wpłaty składek. Taki dowód musi zawierać:
dane identyfikujące członka związku zawodowego dokonującego wpłaty,
nazwę organizacji związkowej na rzecz której dokonano wpłaty,
tytuł i datę wpłaty,
kwotę wpłaconych składek.
A więc sprowadza się to tylko do możliwości pobrania potwierdzeń poprawnie opisanych przelewów z Twojego banku w razie objęcia Cię kontrolą. Nie musisz nic dodatkowo przygotowywać.
Wyjątkiem są tu osoby, które opłacały składki poprzez aplikację PLZ, przed jej wygaszeniem. Wtedy płatność idzie przez pośrednika, więc potrzebne jest dodatkowo zaświadczenie zarządu Związku, że dane przelewy był na składki. Wszystkie osoby w takiej sytuacji dostaną odpowiednie zaświadczenia do końca lutego, wiadomością mailową.
Podstawa prawna: art. 26 ust. 1 pkt 2c) ustawy o PIT
Od 1 stycznia do stażu pracy wliczają się okresy pracy na zleceniu czy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. By pracodawca mógł uznać te okresy, potrzebne jest jednak specjalnie zaświadczenie z ZUS.
Bezpośrednia korzyść:
Jeśli pracowałaś/eś na zleceniu lub JDG, to wliczenie tych okresów do stażu pracy może realnie zwiększyć Twoje wynagrodzenie!
Zgodnie z §7-8 Regulaminu wynagradzania w CNK, wszystkim pracownikom CNK przysługuje dodatek za wieloletnią pracę – tzw. dodatek stażowy.
Jeśli masz przepracowane więcej niż 5 lat (licząc nie tylko CNK) – to za każdy dodatkowy rok uznanego stażu pracy, Twoje wynagrodzenie wzrośnie o 1% wynagrodzenia zasadniczego(limit dodatku stażowego to 20%).
Ścieżka uzyskania:
Ministerstwo Pracy podaje taką ścieżkę uzyskania zaświadczenia z ZUS:
Krok 2 W menu po lewej stronie wyszukaj zakładkę „Usługi”.
Krok 3 Wyszukaj z listy usług „Złożenie wniosku USP. Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczenia dla celów doliczania okresów do stażu pracy” (jeśli nie możesz znaleźć, w okienku wyszukiwania wpisz „USP”).
Krok 4 Uzupełnij wniosek (częściowo uzupełniony już o Twoje dane) i wyślij.
Krok 5 Otrzymane z ZUS zaświadczenie przekaż do Działu Kadr.
Dodatkowo, przeczytaj artykuł na portalu gazetaprawna.pl. Znajdziesz tam bardziej szczegółową instrukcję(uzupełnioną o zrzuty ekranu) oraz wylistowanie dokładnie jakie okresy mogą zostać wliczone do stażu pracy.
Osoby Zaufania będą pełnić bardzo ważną funkcję pierwszego etapu wsparcia osób szukających wsparcia w sytuacjach konfliktowych, zgodnie z, wprowadzoną w CNK z inicjatywy Związku, Wewnętrzną Polityką Zapobiegania Zachowaniom Niepożądanym. Więcej o ich zadaniach i zasadach funkcjonowania tej roli, znajdziesz w Rozdziale 3 tego dokumentu.
To pierwsza tura, w której wpisujecie nazwiska dowolnych czterech pracowników, którzy w Waszej opinii będą:
empatycznymi i dyskretnymi słuchaczami,
dobrymi powiernikami poufnych informacji,
asertywnymi dążycielami do zrozumienia sytuacji konfliktowej,
mediatorami dążącymi do polubownych rozwiązań konfliktów.
Wybrane osoby oczywiście, przed drugą będą mogły zrezygnować, jeśli uznają, że nie będą chciały realizować tych zadań.
W Polityce zabezpieczone zostało wsparcie szkoleniowe, eksperckie i organizacyjne dla Osób Zaufania ze strony Pracodawcy. To znaczy, że wybrane osoby nie będą pozostawione same sobie, tylko:
już od samego początku pełnienia roli, Osoby Zaufania będą wspierane przez Dział Kadr odpowiednimi szkoleniami,
czas spędzony na zadaniach Osoby Zaufania będą miały dostosowane zwykłe zadania służbowe tak, aby mogły godzić z nimi swoją nową rolę i mieścić się z swoim czasie pracy,
inni pracownicy, w tym przełożeni, będą mieli obowiązek współpracowania z Osobą Zaufania rozpatrująca daną sprawę,
gdy zajdzie taka potrzeba, Pracodawca zapewni wsparcie eksperckie specjalistów zewnętrznych w prowadzenia danej sprawy.
Pracodawca opracował strukturę wynagrodzeń, ale jej nie ujawnia. Prześledźmy to chronologicznie…
Wejdźmy w detal…
Od czerwca 2026 prawo będzie wymagać, żeby w Koperniku była przejrzysta struktura wynagrodzeń, oparta na kryteriach pozwalających na to, żeby każdy pracownik mógł ocenić czy jego poziom płacy jest na sprawiedliwym poziomie względem współpracowników. Dodatkowo, ponad 200 pracowników CNK podpisało się pod takim postulatem już 2 lata temu!
Wykonawca zewn. (WTW Consulting) wrzucił opisy stanowisk do narzędzia AI, które przemieliło je pod kątem kilku kryteriów i dało sumaryczny wynik
Na bazie tej operacji powstała tabelazaszeregowania, czyli struktura wartości pracy na poszczególnych stanowiskach w CNK. Teoretyczna struktura wygląda tak, jak na następującej grafice*:
Kto ile ma zarabiać?
Wiersze (A-M) symbolizują poziomy zaszeregowania, czyli pułapy wynagrodzeń w których będzie dane stanowisko. “Rola” oznacza grupy stanowisk o podobnej specyfice (np. Edukator, Prawnik, Konstruktor, Koordynator, Asystent finansowy).
Zaznaczyliśmy poziom specjalisty w różnych rolach, żeby pokazać jak wg planów Pracodawcy zróżnicowane będą widełki zarobków na tym samym poziomie stanowiska, w zależności od miejsca w instytucji
*nie możemy ujawnić jej faktycznego obrazu, bo Pracodawca nam zakazał.
Jakie problemy?
Czy opisy stanowisk odpowiadają rzeczywistości?
Pracodawca nie chce nawet udostępnić biblioteki opisów poszczególnych ról, tak żeby pracownicy wykonujący te prace, mogli skonfrontować to, jak opisane jest ich stanowisko – czy np. nie jest zaniżona faktyczna odpowiedzialność?
A to na bazie tych opisów jest wyznaczana wartość pracy na danym stanowisku! Potrzebujemy weryfikacji “z dołu”!
Sztuczna inteligencja prawdę ci powie?
Problem z użyciem AI do oceny stanowisk polega na tym, że na koniec nie otrzymujemy oceny stanowiska pod względem poszczególnych kryteriów – tylko tzw. “czarną skrzynkę”, która wypluwa jedynie wartość końcową. A z czego ona powstała? Nie wiadomo. Jak więc ocenić prawidłowość takiej całościowej oceny?
Lęk przed transparencją?
Dlaczego Kopernik wydał pieniądze na zewnętrznego wykonawcę, który stworzył projekt struktury wynagrodzeń, a teraz jest on trzymany w tajemnicy?
Czy to dlatego, że Pracodawca nie chce debaty nad kryteriami, które będą kształtować wynagrodzenia pracowników CNK i woli je w ostatniej chwili narzucić bez dyskusji?
Po co ta zwłoka?
Słyszymy, że “musimy poczekać aż powstaną przepisy krajowe”… ale przepisy krajowe, na które tak czeka Pracodawca nie mogą zmienić obowiązków, które już narzuciła dyrektywa UE.
Im dłużej czekamy, tym bardziej narażamy się na negocjowanie pod presją czasu, tylko w okienku tzw. vacatio legis. System opracowywany na chybcika ma duże szanse na bycie gorszym niż taki, który będzie przekonsultowany w atmosferze szacunku dla wkładu pracowników.
Od 1 stycznia 2026 roku wchodzą w życie zmiany w Kodeksie pracy. Nowe przepisy rozszerzą katalog okresów wliczanych do stażu pracy dla celów nabywania prawa do świadczeń i uprawnień pracowniczych. Obejmą one m.in. umowy zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej czy pracę zarobkową za granicą. Potwierdzeniem tych okresów będą zaświadczenia z ZUS, wydawane od nowego roku na podstawie wniosku składanego w PUE/eZUS.
Zgodnie z nowymi zasadami staż pracy będzie obejmował nie tylko umowy o pracę, ale także inne formy aktywności zawodowej. Do stażu wliczone zostaną m.in.:
okresy wykonywania umów zlecenia lub innych umów o świadczenie usług czy też umów agencyjnych – i pracy jako osoby współpracującej z osobami wykonującymi te umowy,
okresy prowadzenia działalności gospodarczej (pozarolniczej),
czas jej zawieszenia w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
i współpracy z osobą prowadzącą tę działalność ,
okresy członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych.
Potwierdzanie nowych okresów będzie możliwe tylko na podstawie zaświadczeń wydawanych przez ZUS. Wnioski o ich wydanie zostaną udostępnione dopiero po wejściu w życie ustawy(1 stycznia 2026) – na nowych formularzach dostępnych w systemie PUE/eZUS.
Prosimy wszystkich pracowników o wypełnienie ankiety dot. środków transportu, z których korzystamy docierając do pracy.
Po ostatniej Zebrze spływało do nas sporo głosów – i pozytywnych, i takich z pytaniami lub wątpliwościami. Chcemy jak najbardziej reprezentatywnie poznać potrzeby Załogi.
W ankiecie pytamy o to z jakich środków transportu głównie korzystacie – a także o to, czy ewentualny program dofinansowania biletów mógłby przekonać Was do innego środka transportu (i ew. na jaki). Jest też miejsce na dodatkowe uwagi.
Ankieta skierowana jest do każdej osoby pracującej w CNK – niezależnie od stanowiska i przynależności związkowej. Im więcej nas ją wypełni, tym wartościowsze będą wyniki – więc podrzuć ją współpracownikowi nieodbierającemu newslettera! Wyniki przekażemy Działowi Kadr.
Związek Zawodowy Pracowników i Pracownic CNK 